Genetyka

Czy jesteś wzrostu swojego ojca, a oczy masz matki? Odziedziczyłeś te i wiele innych cech, przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Dziedziczenie, czyli przekazywanie informacji genetycznej z rodziców na potomstwo, kieruje się podobnymi i przewidywalnymi zasadami u organizmów nawet tak dalece nie-spokrewnionych ze sobą, jak człowiek, pingwiny, drożdże piekarskie i słoneczniki. Genetyka, nauka o dziedziczeniu, zajmuje się zarówno genetyczną zmiennością, jak i zgodnością, czyli różnicami i podobieństwami pomiędzy rodzicami a potomstwem oraz wśród osobników w populacji. Badania nad dziedziczeniem jako współczesną gałąź nauki zapoczątkował w połowie XIX w. mnich Grzegorz Mendel, który krzyżował odmiany grochu. Był pierwszym uczonym, który użył metod ilościowych do analizy mechanizmów dziedziczenia. Nie tylko opisywał swoje obserwacje, ale także dokładnie planował doświadczenia, notował otrzymane wyniki i analizował je matematycznie. Niestety współcześni mu badacze nie doceniali jego prac, odkryto je na nowo dopiero w 1900 r. Dzisiejsza genetyka opiera się na jego najważniejszych odkryciach, tzw. prawach Mendla: segregacji i niezależnego dziedziczenia. Dziesiątki lat po odkryciach Mendla genetycy rozszerzali ustalone przez niego reguły i skorelowali przekaz informacji genetycznej z pokolenia na pokolenie z zachowaniem chromosomów podczas mejozy. W trakcie badań różnorodnych organizmów uczeni przeanalizowali także metody stosowane przez Mendla i zweryfikowali jego wyniki, dodając je do stale rosnącej listy tzw. wyjątków od praw Mendla. Należą do nich takie zjawiska, jak sprzężenie z płcią czy plejotropia.